ضرورت توجه به ادغام اجتماعی در مددکاری اجتماعی و توانمندسازی

به گزارش خبرگزاری مهر، سید حسن موسوی چلک رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران گفت: تجربه زیسته در جهان کنونی نشان می‌دهد که شاهد افزایش مسائل و مشکلات اجتماعی هستیم که همین شرایط زمینه را برای بهره‌گیری از ظرفیت متخصصین مختلف از جمله مددکاران اجتماعی و همینطور ضرورت بازنگری در سیاستگذاری‌های اجتماعی و برنامه‌ریزی های اجتماعی و پژوهش‌ها و… را بیش از پیش فراهم کرده است. غلبه اقدامات نظری و عملی در حوزه‌های اجتماعی و سازمان‌های ارائه کننده خدمات اجتماعی مبتنی بر رویکرد ادغام اجتماعی نبوده و بیشتر مبتنی بر مرکز مداری و اقدامات فردی است.

وی ادامه داد: این در حالی است که نیک می‌دانیم تقویت رویکردهای ادغام اجتماعی که در برخی از سیاستگذاری‌های اجتماعی از قبیل توانبخشی مبتنی بر جامعه برای افراد داری معلولیت که در قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت به آنها اشاره شد و سابقه خوبی هم در ایران داریم، مدارس تلفیقی برای دانش آموزان دارای نیازهای ویژه، باز ادغام اجتماعی زندانیان و مجرمین، ادغام اجتماعی افراد دارای سو مصرف مواد مخدر و روانگردان‌ها و آسیب دیدگان اجتماعی، بی خانمان‌ها، ادغام اجتماعی بیماران روانی و بیماران خاص و صعب‌العلاج و… بخشی از این سیاستگذاری‌های انجام شده است که توسعه ابعاد نظری ادغام اجتماعی در حوزه توانمندسازی اجتماعی یک فرصت ارزشمندی برای نهادینه شدن و فراگیر شدن این رویکرد باشد و این نیازمند تبیین علمی ادغام اجتماعی و آثارش برای مدیریت اجتماعی و توانمند سازی افراد است.

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران گفت: تقویت این رویکرد می‌تواند زمینه را برای مشارکت بیشتر مردم در امور اجتماعی، کاهش هزینه‌ها، مسؤولیت پذیری بیشتر مردم و جامعه و تقویت رویکردهای محله محوری و اجتماع محوری و افزایش سرمایه اجتماعی فراهم کند که اتفاقاً برای تحقق عملی ادغام اجتماعی می‌بایست به سمت مردم و توانمند سازی های مبتنی بر جامعه حرکت کنیم. هم در عرصه سیاستگذاری اجتماعی هم در عرصه عمل بدون شک مددکاران اجتماعی با توجه به دانش و انباشت اطلاعاتی که در حوزه اجتماعی دارند، می‌توانند نقش بی بدیلی در سیاستگذاری‌های اجتماعی و در عرصه‌های اجرایی برای نهادینه شدن این رویکرد در کنار سایر متخصصین اجتماعی داشته باشند.

عباسعلی یزدانی عضو هیأت مدیره انجمن مددکاران اجتماعی ایران هم در خصوص سیاستگذاری اجتماعی برای ادغام اجتماعی افراد بی خانمان با رویکرد مددکاری اجتماعی گفت: ادغام اجتماعی به معنای پرهیز از جداسازی برخی از اعضای جامعه از بدنه اصلی است. افراد بی خانمان از جمله گروه‌هایی‌اند که به واضح‌ترین شکل ممکن از جامعه جدا افتاده‌اند و نمی‌توان در جستجوی یک جامعه یکپارچه بود و به این گروه توجه نکرد.

وی ادامه داد: ادغام اجتماعی فرایندی است که طی آن، شرایط برای تعامل بهنجار و ورود به ترکیب اصلی جامعه فراهم می‌شود مددکاران اجتماعی، مأموریت دوگانه‌ای برای خود تعریف کرده اند و تلاش می‌کنند تا تعادلی بین حفظ ثبات اجتماعی و حفاظت از افراد در حاشیه قرار گرفته و محروم مانده برقرار نمایند. بر این اساس، مددکاران اجتماعی در عین درک اهمیت ثبات در جامعه، ساختارهایی که فقر و محرومیت می‌زایند یا امکان دسترسی همه مردم جامعه به امکانات و فرصت‌های برابر را ایجاد نمی‌کنند برنمی تابند و برای تغییر به نفع ایجاد عدالت اقدام می‌کنند. بی خانمانی نه یک پدیده جدید و نه مختص یک موقعیت جغرافیایی خاص است. آمارها نیز نشان می‌دهند که به جز دو مورد، تا کنون هیچ کشوری نتوانسته است رشد صعودی آمار بی خانمانی را متوقف کند.

عضو هیأت مدیره انجمن مددکاران اجتماعی ایران گفت: با وجود این، رشد فزاینده و خارج از کنترل آمار آن در جامعه ایران امروز از یک سوی و بی توجهی قانونگذار برای پذیرفتن این پدیده به مثابه یک مسئله مستقل، و تقلیل این پدیده به یکی از اجزا حوزه اعتیاد یا جرم از سوی دیگر، امید مدیریت به موقع و کارآمد آن را کمرنگ ساخته است. این در حالی است که بی خانمانی یک موضوع چند وجهی و مستقل است و با راهکارهای تک بعدی و خطی مانند جمع‌آوری یا قرنطینه کردن نمی‌توان آن را کنترل کرد. 

ادامه نوشته

پنل مددکاری اجتماعی و ادغام اجتماعی

صبح روز دوم، ساعت 8 و 30 دقیقه پنل تخصصی مددکاری اجتماعی با عنوان "مددکاری اجتماعی و ادغام اجتماعی" 

کتاب امید اجتماعی را بخوانید: امید یعنی انتظار هدفمند و اقدام عملی برای تغییر

دیروز کتاب "مجموعه مقالات و سخنرانی های همایش امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب شناسی" را مجددا برداشتم که بخوانم. هر بار حس می کنم امیدی برای آینده وضعیت موجود نیست، این کتاب را ورق می زنم تا ببینم جوابی می گیرم یا نه. کتاب خوبی است که موسسه رحمان با پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی منتشر کرده اند و دکتر هادی خانیکی بسیار خوب و دقیق و دانشگاهی و منضبط آن را درآورده است. ممنون آقای دکتر خانیکی.

در این کتاب به ویژه در فصل اولش حرفهای جالبی در تحلیل امید اجتماعی آمده است. مثلا آقای بیژن عبدالکریمی چند صفحه درباره ناامیدی های امروز نوشته و در بخش جمع بندی پیشنهاد کرده که کماکان امیدوار باشید چون به قول مولانا "خموشی دم مرگ است!". به جوانان در عین ناامیدی پیشنهاد می کند که زنده و سرزنده بمانید چون بالاخره "چیزی می شود". دکتر مدنی، امید فردی و جمعی (و اجتماعی) را شخم می زند و هر چه هر که نوشته بود را ورانداز کرده و یکجا جمع کرده است. خیلی هم عالی، امید جمعی را مهمتر می بیند اما رنگ و بوی جمع بندی اش کماکان همان امید فردی است. گویی به امید جمعی با شک و تردید نگاه می کند. دکتر مدنی این نکته را برجسته می کند که امید اجتماعی که این کتاب از آن دم می زند، صرفا نشستن و غرق در نگاه به نیمه پر لیوان نیست. بلکه امید اجتماعی یک کنش عقلانی و عملی است. یعنی آرزوی تغییر، هدفی برای تغییر و برنامه عملیاتی برای تغییر و نهایتا شروع به اقدام به تغییر جزو ضروریات است. مزد آن گرفت جان برادر، که کار کرد! امید در جای دیگر این کتاب هم در سطوح مختلف تعریف می شود و انگار از سطح تغییر فردی تا تغییر جهان انگاشته می شود.

در این کتاب حرف های خوب زیادی از دیدگان مختلف به موضوع امید دارند و در آخر، چشم اندازی روشن همراه با راهکار به هر که می خواهد امیدزایی و امیدافزایی کند ارائه می کند. جالب اینکه امیدزایی و امیدافزایی را وظیفه تامه یک کارگزار مثل دولت (به معنی حکومت) نمی کند بلکه از هر که در هر سویی از کشور هست و دلش برای خودش و دیگران می سوزد می خواهد بر اساس تعاریفی که از وجنات امید به عمل آمده کاری کند و پوشیده زنهار می دهد که ایرانیان، آب زندگانی جاوید نخورده اند که هر چه خواهند کنند و تا ابد تاب بیاورند. کاری نکنیم ما را از این کارگه تقدیر بیرون می کنند بنابراین، حتی اگر "رنج از پی رنج آید، زنجیر پی زنجیر..." باید کوشید که در کار تدبیر کرد و تسلیم نشد.

القصه، مجموعه خوبی است و خواندن آن را به هر که این متن را می بیند سفارش می کنم.